NormeloModule 5 van 6
Transparantie en kandidaatrechten
De EU AI Act vereist dat mensen weten wanneer AI wordt gebruikt om beslissingen over hen te nemen. Voor de uitzendbranche betekent dit: kandidaten moeten worden geïnformeerd dat AI een rol speelt in het selectieproces. In deze module leer je wanneer je dat moet doen, hoe je dat doet, en hoe dit samenhangt met de AVG.
Wat de wet zegt
Artikel 26 van de EU AI Act verplicht deployers van hoog-risico AI-systemen om personen die aan het systeem worden onderworpen te informeren. In gewone taal: als je een AI-systeem gebruikt dat beslissingen neemt of beïnvloedt over kandidaten, moeten die kandidaten dat weten.
Dit is niet alleen een verplichting onder de EU AI Act. De AVG (Algemene Verordening Gegevensbescherming) bevat al langere tijd vergelijkbare eisen rond geautomatiseerde besluitvorming. De EU AI Act versterkt en verbreedt deze verplichting.
Wanneer moet je informeren?
De informatieplicht geldt zodra AI een rol speelt in het proces dat de kandidaat raakt. Concreet:
Hoe informeer je kandidaten?
De wet schrijft niet exact voor in welke bewoordingen je kandidaten moet informeren, maar het moet duidelijk, begrijpelijk en tijdig zijn. De kandidaat moet het weten voordat het systeem een beslissing over hem neemt — niet achteraf.
Er zijn meerdere momenten waarop je dit kunt doen:
In de vacaturetekst
Het meest voor de hand liggende moment. Voeg een transparante zin toe aan je vacatures die duidelijk maakt dat AI wordt ingezet.
Voorbeeldtekst:
"Wij gebruiken AI-ondersteunde software bij de verwerking van sollicitaties. Dit systeem helpt ons bij het beoordelen van cv's en het matchen van kandidaten met vacatures. Alle AI-suggesties worden beoordeeld door een recruiter voordat er een beslissing wordt genomen over jouw sollicitatie."
In de sollicitatiebevestiging
Wanneer een kandidaat solliciteert, ontvang hij een bevestiging. Dit is een goed moment om te vermelden dat AI een rol speelt in het proces.
Voorbeeldtekst:
"Bedankt voor je sollicitatie. We willen je laten weten dat we AI-ondersteunde tools gebruiken om sollicitaties te verwerken. Een recruiter beoordeelt altijd persoonlijk de uitkomsten voordat er een beslissing over jouw kandidatuur wordt genomen."
Op je website
Voeg een paragraaf toe aan je privacyverklaring of maak een aparte pagina over je AI-gebruik.
Voorbeeldtekst:
"[Bedrijfsnaam] maakt gebruik van AI-systemen bij het werven en selecteren van kandidaten. Deze systemen ondersteunen onze recruiters bij het beoordelen van cv's en het matchen van kandidaten met vacatures. Wij garanderen dat een mens altijd de eindbeslissing neemt. Vragen over ons AI-gebruik? Neem contact op via [contactgegevens]."
Bij inschrijving als uitzendkracht
Wanneer iemand zich inschrijft bij je bureau, is dat het ideale moment om te informeren over je AI-gebruik — zeker als je planningssoftware of monitoring inzet.
Voorbeeldtekst:
"Om je zo goed mogelijk te matchen met opdrachten gebruiken wij AI-ondersteunde planningssoftware. Dit systeem houdt rekening met je vaardigheden, beschikbaarheid en voorkeuren. Als je vragen hebt over hoe we AI inzetten, licht je contactpersoon het graag toe."
EU AI Act en AVG — hoe ze samenhangen
De AVG bevat in Artikel 22 al het recht om niet onderworpen te worden aan een uitsluitend op geautomatiseerde verwerking gebaseerd besluit. Dat betekent: als een beslissing volledig door een computer wordt genomen zonder menselijke tussenkomst, heeft de persoon het recht om daar bezwaar tegen te maken.
De EU AI Act gaat verder. Waar de AVG zich richt op gegevensbescherming, richt de EU AI Act zich op de veiligheid en eerlijkheid van het AI-systeem zelf. De twee wetten vullen elkaar aan:
| Onderwerp | AVG | EU AI Act |
|---|---|---|
| Informatieplicht | Moet melden dat persoonsgegevens worden verwerkt | Moet melden dat AI wordt ingezet voor beslissingen |
| Menselijke tussenkomst | Recht om niet onderworpen te worden aan volledig geautomatiseerd besluit | Verplichting om menselijk toezicht te organiseren |
| Uitleg | Recht op uitleg over de logica achter geautomatiseerde beslissingen | Systeem moet uitlegbaar en transparant zijn |
| Gegevensverwerking | Rechtmatige grondslag nodig voor verwerking | Inputdata moet relevant en representatief zijn |
In de praktijk betekent dit: als je al AVG-compliant bent, heb je een deel van het werk al gedaan. Maar de EU AI Act voegt daar extra verplichtingen aan toe, met name op het gebied van menselijk toezicht en de kwaliteit van het AI-systeem zelf.
Wat als een kandidaat vraagt stelt?
Bereid je voor op vragen van kandidaten. Naarmate het bewustzijn over AI in werving groeit, zullen steeds meer kandidaten willen weten hoe AI hun sollicitatie beïnvloedt. Je team moet die vragen kunnen beantwoorden:
"Wordt mijn cv door AI beoordeeld?"
Eerlijk antwoorden. Uitleggen welke rol AI speelt en benadrukken dat een recruiter altijd de eindbeslissing neemt.
"Kan ik bezwaar maken tegen een AI-beslissing?"
Ja. Onder zowel de AVG als de EU AI Act heeft een kandidaat het recht om een beslissing aan te vechten. Zorg dat je een procedure hebt om dit af te handelen.
"Waarom ben ik afgewezen?"
Als AI een rol heeft gespeeld in de afwijzing, moet je dat kunnen uitleggen. Niet in technische termen, maar op een manier die de kandidaat begrijpt.
Checklist: ben je transparant genoeg?
Samenvatting
De EU AI Act verplicht je om kandidaten te informeren wanneer AI wordt ingezet in het selectieproces. Doe dit in vacatureteksten, sollicitatiebevestigingen, bij inschrijving, en in je privacyverklaring.
De EU AI Act en de AVG vullen elkaar aan. Als je al AVG-compliant bent rond geautomatiseerde besluitvorming, heb je een voorsprong — maar de EU AI Act voegt extra verplichtingen toe.
Bereid je team voor op vragen van kandidaten. Eerlijkheid en transparantie zijn niet alleen wettelijk verplicht — ze bouwen vertrouwen op bij de mensen die je wilt plaatsen.