NormeloModule 1 van 6
De EU AI Act — wat het is en waarom het er is
Op 1 augustus 2024 is de EU AI Act officieel in werking getreden. Het is de eerste wet ter wereld die het gebruik van kunstmatige intelligentie reguleert. Niet alleen voor de bedrijven die AI bouwen, maar ook voor de organisaties die AI-systemen gebruiken — en daar vallen uitzendbureaus onder.
Waarom deze wet er is
AI-systemen nemen steeds vaker beslissingen die directe gevolgen hebben voor mensen. Een algoritme dat bepaalt of je een lening krijgt. Een systeem dat beslist of je cv wordt doorgestuurd naar een recruiter. Software die inschat of je een verzekering krijgt aangeboden.
Die beslissingen gebeuren snel, op grote schaal, en vaak zonder dat de persoon in kwestie weet dat AI eraan te pas komt. De EU AI Act is bedoeld om te zorgen dat die systemen veilig, transparant en eerlijk zijn — en dat er altijd een mens is die de eindverantwoordelijkheid draagt.
Wat de wet regelt
De EU AI Act deelt AI-systemen in op basis van risico. Hoe groter het risico dat een systeem onjuiste of oneerlijke beslissingen neemt over mensen, hoe strenger de regels.
Onaanvaardbaar risico — verboden
AI-systemen die mensen manipuleren, social scoring toepassen, of emoties herkennen op de werkvloer. Deze zijn verboden binnen de EU.
Hoog risico — streng gereguleerd
AI-systemen die beslissingen nemen over mensen op het gebied van werk, onderwijs, krediet, gezondheidszorg en justitie. Hier vallen ATS-systemen, matchingtools en CV-screening onder. Dit is de categorie die voor de uitzendbranche het meest relevant is.
Beperkt risico — transparantieplicht
AI-systemen zoals chatbots moeten duidelijk maken dat je met AI communiceert, niet met een mens.
Minimaal risico — geen extra regels
De meeste AI-toepassingen, zoals spamfilters of spellingcontrole. Hiervoor gelden geen aanvullende verplichtingen.
Providers en deployers — twee rollen, twee verantwoordelijkheden
De wet maakt onderscheid tussen twee rollen. De provider is het bedrijf dat het AI-systeem bouwt of op de markt brengt — denk aan de leverancier van je ATS-systeem. De deployer is de organisatie die het systeem daadwerkelijk inzet — dat ben jij als uitzendbureau.
Beide rollen hebben verplichtingen onder de EU AI Act. Als deployer van een hoog-risico systeem ben je verantwoordelijk voor het juiste gebruik ervan: menselijk toezicht, transparantie naar kandidaten, en het bijhouden van logs. Je kunt je niet verschuilen achter de leverancier.
Wat dit voor de uitzendbranche betekent
De uitzendbranche is een van de sectoren die het hardst geraakt wordt door de EU AI Act. De reden is simpel: uitzendbureaus gebruiken dagelijks AI-systemen die beslissingen nemen over mensen en hun carrière.
Een ATS-systeem dat cv's automatisch rankt, bepaalt welke kandidaat een recruiter te zien krijgt en welke niet. Een matchingtool die kandidaten koppelt aan vacatures, beïnvloedt wie er wordt uitgenodigd voor een gesprek. Dat zijn beslissingen met directe gevolgen voor individuen — en precies het type beslissingen dat de EU AI Act als hoog-risico aanmerkt.
In de volgende module gaan we dieper in op welke specifieke systemen in de uitzendbranche als hoog-risico worden aangemerkt, en wat dat concreet voor jou betekent.
De belangrijkste deadlines
2 februari 2025 — Artikel 4: AI-geletterdheid. Alle organisaties die AI inzetten moeten zorgen dat medewerkers voldoende kennis hebben.
2 augustus 2025 — Verbod op AI-systemen met onaanvaardbaar risico, zoals emotieherkenning op de werkvloer.
2 augustus 2026 — Alle verplichtingen voor hoog-risico AI-systemen treden in werking. Dit is de deadline waarop uitzendbureaus volledig compliant moeten zijn.
Samenvatting
De EU AI Act is de eerste AI-wet ter wereld en geldt voor iedereen die AI-systemen bouwt óf gebruikt. De wet deelt systemen in op risico — van minimaal tot onaanvaardbaar.
Uitzendbureaus zijn deployers van hoog-risico AI-systemen. De verplichting voor AI-geletterdheid geldt al sinds februari 2025. De volledige hoog-risico verplichtingen gelden vanaf augustus 2026.
De kernboodschap: je bent als uitzendbureau zelf verantwoordelijk voor het juiste gebruik van AI-systemen, ook als je ze niet zelf hebt gebouwd.